Eşyalar bir insanın hayatının o kişinin kendinden sonraki en büyük fiziksel var oluşudur. Hayatımızda eşyalar çeşitli ihtiyaçlarımızı karşılayan fonksiyonel objeler oldukları kadar, sadece zevk ve isteğe yönelik olarakta hayatımıza katkı sağlayabilirler. Eşyanın önem ve değerlerinin tek belirleyicisi insanların o objeye hissettiği duygu ve düşünceler olduğundan, insanın düşüncesinin ve yaşamının karmaşıklığının da fiziksel göstergelerinden biri sayılabilirler.

Yaşam alanlarımızı gerçekten yaşanabilir kılan, yanımızda tutmaya karar verdiğimiz, benim dediğiniz yada daha rahat ve mutlu olmak için sahip olmayı hayal ettiğiniz neredeyse her obje bir eşyadır. Bu eşyalara neden ve ne şekilde sahip olduğumuz ya da sahip olmadığımıza dair pek çok detay, o eşyanın sahibine dair bilgiler barındırmakta, onun kişiliğini yansıtmaktadır.

Eşyalar ve genel olarak bu eşyaları koyduğumuz mekanlar ayrıca kişilerin bireysel zevklerini göstermekle sınırlı kalmayıp, her yeni moda ve trendler ile toplumsal hareketlere de işaret ederler. Simetrik, geometrik desenleri ve tasarımları altın ve metalik malzemeyle ortaya çıkartan art deco stili, gökdelenlerin yükseldiği, ekonomik büyümenin ve makinelerin en yaygın ve güçlü hale geldiği dönemin, Modern Zamanlar’ın, teknolojinin sanatsal dışavurumudur.

Bu sanatsal değişimler uyumlu olduğu kadar, zıtta olabilir. Modern hayat çok bunaltıcı hale geldiğinde doğaya dönüş ortaya çıkar, sert ve fonksiyonel tasarımlar kendini yumuşak tonlar ve kıvrımlı doğal desenlere bırakır. Ekonomik zenginlik maksimalistliği, ekonominin durgunluğu ise minimalist, sade yaşamın övülmesini hatta romantize edilmesini ortaya çıkarır.

İyi yada kötü, toplumların başından geçen her büyük olay çoğu zaman arkasından bu olaya bir tepki olarak yeni trendleri de beraberinde getirir. Bu olaylar ekonomik ve politik dinamikler, felaketler yada bolluk dönemleri gibi daha doğal gelişen durumlar oldukları gibi, doğrudan bir amaç ve plan ile işleme koyulan, empoze edilen değişimler de olabilir.

Bugün hayatımızın önemli bir kısmının modern teknolojilere ve özellikle internetine neredeyse bağımlı hale gelmesi genel anlamda doğal işleyen bir süreç olarak başlamış, ancak geldiğimiz nokta insanları angarya işlerden kurtaran teknolojiler değil, insanların hayatının dijital bir kopyasını oluşturan, oluştururken de onun gerçekle olan bağını zedeleyen bir hâl aldı.

Elimizdeki akıllı telefonlar bir ansiklopedi, gazete, televizyon, kamera, hesap makinesi, dosya arşivi, posta, harita, bir toplanma odası, elbetteki telefon ve daha neler neler… Pek çok özelliğe ulaşımın bu kadar hızlı ve kolay olması elbette inanılmaz bir nimet, ancak bunun yan etkileri de oluyor. En öne çıkanı kendimizin de dijitalleşmesi.

Eşyaların fonksiyonel özellikleri hep ön planda gelmesiyle beraber, bizi yansıtmasının benliğimize etkisi de önemli. İhtiyaçları karşılamaları kadar, eşyalar bize fiziksel bir mekan, hatta bir habitat sağlamakta. Bu habitat temel ihtiyaçlarımızın karşılanmasından ötesini, bizim kaliteli ve tatmin edici yaşamlar yaşamamızda çok önemli bir yere sahip.

Sürekli dijitalleşen, bu yolda da günlük hayatımızda birbirinden farklı, birden çok fiziksel eşyalarla olan ilişkimizin de azaldığı bir süreç yaşıyoruz. Sadece pratik eşyaların daha küçük, cebimize yada çantamıza sığan kompakt merkezlere dönüşmekle kalmadığı, bizi hem mutlu etmesi hemde farklı şekillerde oyalaması gereken diğer eşyalarında aynı yere toplandığı bir süreç bu.

Yirmi hatta on sene öncesinde hala bir fotoğraf makinesi ile çekilen, ve fiziksel olarak çıkarılan fotoğrafların farklı bir ağırlığı varken, bugün bazen sadece gün içinde çekindiğimiz sayısız fotoğraf her anı yakalayarak önemli olanların önemsizlerle karışmasına yol açıyor. Teknolojinin zıttı olarak tanımlanan kitaplar bile dijitalleşmeden kaçamıyor, fiziksel formu sadece bir aksilik, fazladan bir uğraş haline getiriliyor.

“Kafesimin zenginleştirilmesi”, hayvanat bahçelerindeki hayvanların yaşadıkları sınırlı alanda çeşitli fiziksel yada zihinsel hastalıklara yakalanmaması için kafes yaşamlarının zenginleştirilmesine gönderme yapan bir deyim olarak ortaya çıktı. Genel olarak belli bir alışveriş yada tasarım trendi değil, her bir bireyin kendi yaşam alanlarını, ‘kafeslerini’ daha iyi, daha rahat ve benliği besleyici şekilde tasarlayıp değiştirmelerini teşvik eden bir akım.

Çoğu zaman dijitalleşmenin arkasındaki felsefe olan minimalistliğin de bir anlamda reddedilişi. Oynanan oyun, izlenen film, okunan kitap, gazete ve derginin kişinin hayatında fiziksel bir iz bırakmasının değerinin hatırlanması, bir fotoğraf makinesinin yanında taşınarak, sadece o anı yakalamak için verilen ekstra emek ve uğraş. Dışarıdan eve gelindiğinde evinizin size verdiği güvenin yanında burada bulunmaktan alacağınız mutluluk…

Fiziksel hayatımızı dijital bir dünyaya ister sosyal medya, ister minimalistlik ve pratiklik yoluyla olsun, yüklemeye, birleştirmeye devam ediyoruz. Ancak bu kolaylıklar karşısında ekranı kapatıp kafamızı kaldırdığımızda çevrimiçi dünyadan çok daha sıkıcı, hatta boğucu bir mekan görüyoruz.

Buna ek olarak sosyal ya da ekonomik bir sıkıntı içinde bulunan, yani kafesini bile süsleyemeyen bir birey için, çevrimiçi hayat gerçek sıkıntılardan mümkün olduğunca uzaklaşmasını sağlayan bir kaçış stratejisi haline de gelebiliyor. En temelinde, beynimizin hissettiği ve gerçek olduğuna inandığı şeylerin fiziksel bir karşılığının olmaması bir kopukluğa yol açıyor.

Bu duruma bir çözüm ve tepki olarak, eşyadan istenen şey sadece fonksiyonelli değil, kişiselliğin de aynı oranda öne çıktığı akımlar başlıyor. Dijital mekanların ilk seçenek olarak öne sürülmesine karşı bir tepki, eşya ve mekanın fizikselliğine bir geri dönüş hareketi olarak öne çıkıyor.