SON DAKİKA
Hava Durumu

TOPRAKSIZ TARIM-5

Yazının Giriş Tarihi: 01.02.2024 14:14
Yazının Güncellenme Tarihi: 01.02.2024 14:14

Geçen hafta diğer topraksız tarım materyallerini size tanıtmaya başladım. Bu kapsamda Torf, Perlit, Pomza ve Hindistancevizi kabuğu’nun özelliklerini size önceki köşe yazılarımda anlattım. Topraksız Tarım ya da “Substrat” olarak isimlendirilen malzemeler toprakta bazı sorunların baş gösterdiği durumlarda tercih edilmektedir.  Daha önce bahsettiğimiz gibi Substrat malzeme olarak; Torf, perlit, pomza taşı, hindistan cevizi kabuğu (Coco peat), kaya yünü ve vermikulit kullanılmaktadır.

Vermikulit

            Ülkemizde fide üretim ortamına ilave edilen bir materyaldir. Ham maddesi bir doğal kil mineralidir. Yapısı Magnezyum Alüminyum Silikat minerallerinden oluşur. Perlite benzer şekilde kırma, eleme ve 1000° C’ lik ısıl işlem ile genleştirme sonucunda üretilmektedir. Farklı boyutlarda (0 - 2,2 - 4,4 - 8 mm) üretilir, hafif ve gözenekli yüksek olan bir materyaldir. pH’sı 7.0-7.5 civarındadır, katyon değişim kapasitesi yüksektir (150 - 210 mmol / kg). Fosfat iyonlarını da tutma yeteneği vardır. Ortam pH’ sının düşük olduğu durumlarda alüminyum zehir etkisi oluşturacak düzeyde açığa çıkma riski vardır. Steril bir materyaldir. Buharla sterilizasyona ve tekrar kullanıma uygun değildir. Çevre kirliliğine yol açmadığından atık sorunu yoktur. Endüstriyel amaçlı üretilen vermikulitlerde pH 9’dan daha yüksek olabilir. Ayrıca tek başına kullanıldığında, kök gelişimini sınırlayabilmektedir.

Kaya Yünü

            Tarımda kullanımına 1969 yılında Danimarka’da başlanmış, kullanımı seracılıkta lider ülkü olan Hollanda’da gelişmiştir. Günümüzde diğer ülkelerde de kullanımı yaygınlaşmıştır. Kaya Yünü, % 60’ı bazalt (diabase), % 20’si kireç taşı ve % 20 ‘si kok kömürü karışımından elde edilmektedir. Bu karışım yaklaşık 1500°C sıcaklıkta eritilir, bu eriyik çok hızlı bir şekilde dönen silindirlerden geçirilerek ince liflere dönüştürülür. Liflerin uzunluğu ve kalınlığı elde edilecek kaya yünü’nün gözenekliğini belirlediğinin çok önemlidir ve silindirlerin dönme hızı, karışımın sıcaklığı ve diğer faktörlerin kontrolünü de ayarlamaktadır. Yalıtım amaçlı kullanılan ve tarımda kullanılan kaya yününe üretimi aşamasında yapılan ilaveler farklıdır. Yalıtım amaçlı üretilen kaya yünü su tutmaz. Topraksız tarımda kullanım amacıyla üretimi dilimler ve bloklar şeklindedir. Kaya yünü dilimleri genelde 90 - 100 cm uzunlukta, 15 - 45 cm genişlikte ve 5 – 10 cm yükseklikte üretilmektedir; plastikle kaplı veya açık olarak da satılmaktadır. Fide üretiminde kullanılan kaya yünü küplerinyüksekliği 6.5-10 cm arasında değişmektedir, tohum ekimi amaçlı kullanılanların yüzey alanı yaklaşık 4 cm2 olup yüksekliği genelde 4 cm civarındadır. Ayrıca özellikle saksılı bitkilerin yetiştiriciliğinde ortalama ilave etmek üzere granüle üretimi de yapılmaktadır. Kaya Yünü dilimlerinde liflerin yönü üretim aşamasında belirlenmektedir ve ürünün fiziksel özellikleri açısından önemlidir. Kaya Yünü dilimlerinde lifler genellikle yataydır, bu sayede besin çözeltisinin kaya yünü diliminde kapilar hareketi kolaylaşır ve sulama sonrası kaya yünü diliminin üst kısmının kuruması engellenir. Fide üretiminde kullanılan kaya yünü küplerinde ise lifler genellikle dikeydir. Üretim aşaması, kaya yününün kaç yıl süreyle kullanılabileceği ve buharla dezenfeksiyona uygunluğunu etkilemektedir. Bu nedenle üreticilerin satın alma aşamasında bu konuları sorgulaması gerekmektedir. Ayrıca bir serada kullanılan kaya yünü dilimlerinin aynı kalitede olması gerekmektedir, sulamanın farklı şekilde programlanması gerekebileceğinden farklı kalitedeki ürünler aynı serada kullanılmamalıdır.Hafif bir materyaldir, hacim ağırlığı 0.07 – 01 gr/cm3 civarındadır. Kuru haldeki kaya yünü dilimlerinin ortalama % 5‘i lif, % 95 ‘i hava boşluğudur. Sulama sonrası drene olan kaya yünü dilimlerinde su:hava oranı 65:30 düzeyindedir. Bitkiler kaya yünün de ki suyun % 90’nını kolayca alabilmektedir. Fazla su kolayca drene olduğundan, bitkiler aşırı sulamadan olumsuz etkilenmez.Kimyasal olarak aktif değildir. Ancak kaya yünü besin çözeltisinin pH‘sını biraz yükseltebilir, bu özellik ilk kullanım yılında gözlenir, daha sonraki yıllarda bu etki azalır. Bu nedenle bitkilere uygulanan besin çözeltisinin pH‘sının, ortamın pH’sı 5.5 – 6.0 olacak şekilde azalmak gerekir. Sterildir, tekrar kullanılmak üzere sterile edilebilir. Atık problemi vardır. Geri dönüşümü için, inşaat amaçlı mineral yün yapımında kullanımı yada parçalanarak saksılı bitkilerin yetiştirme ortamlarına karıştırılması gibi farklı yöntemler ortaya konmuştur. Su tutma kapasitesi % 71’ dir. Her 2–3 yetiştirme dönemi sonunda materyallerin değiştirilmesi gerekir.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.