SON DAKİKA
Hava Durumu

TAZE FASULYE YETİŞTİRİCİLİĞİ

Yazının Giriş Tarihi: 30.04.2024 14:33
Yazının Güncellenme Tarihi: 30.04.2024 14:33

Fasulye taze, konserve ve kuru olmak üzere değişik şekilde değerlendirilen, besindeğeri çok yüksek olan, hemen hemen tüm dünyada bol miktarda tüketilenönemli bir kültür bitkisidir. Orta Amerika kökenli olan bu kültür bitkisi 250 yıl önceAnadolu’ya gelmiş ve çok geniş bir yayılım alanı bulmuştur. Taze fasulye A, B1, B2ve C vitaminlerince zengindir. Taze fasulye de vücutta biriken asidi nötralizeedebilecek baz fazlalığı da mevcuttur. Fasulyenin hazım olabilirlik oranı %84.1’dir.Hatta fasulye baklalarında bulunan phasol ve phaseolin maddelerinin şekerhastalığında kullanılan insülin karakterinde olduğu ve bu yüzden kandaki şekermiktarının düşürülmesinde kullanıldığı bildirilmektedir.

Ekonomik Önemi: Taze fasulye taze tüketimi yanında işlenmiş olarak konserve, hazır yemek veturşu olarak da değerlendirilmektedir. Dünya taze fasulye üretimi 4.310.733 ton-dur.Bu üretimde Asya ve Avrupa kıtasındaki ülkeler önemli paya sahiptirler. Dünyada enönemli taze fasulye üreticisi ülke Çin’dir. Ülkemiz ise 514.000 ton taze fasulye üretimiile Çin’den sonra dünyada ikinci sırada yer almaktadır. Ülkemizde taze fasulyeüretimi iller bazında incelendiğinde Samsun ili (67.234 ton) en önemli üretimmerkezidir. Karadeniz Bölgesi, ülkemizde taze fasulye yetiştiriciliğinin en fazlayapıldığı bölgelerden birisidir. Bölgede açıkta yetiştiricilikte genellikle sırık ve bodurçeşitler kullanılmaktadır. Son yıllarda kapama olarak yapılan yetiştiricilikte bodurformlu çeşitlerin kullanımı yaygındır. Çünkü sırık fasulyede işçilik ve sırık maliyetiyüksek olduğu için bodur formlu çeşitler tercih edilmektedir.

İklim İstekleri: Taze fasulye ılık iklim bitkisidir. Bu bakımdan ilkbahar ve sonbahar arasındakidevrelerde rahatlıkla yetiştirilebilir. Fasulye gelişme devresi içinde 20-25 °C arasındasıcaklık ister. 27-32 °C sıcaklıkta çiçeklerini döker ve düşük sıcaklıkta ise gelişmedurur. Fazla nemlilik bitkilerin büyümesini durdurur. Hastalıkların kolay gelişmesinesebep olur. Fasulye tohumları, toprak ısısının 20-30°C arasında olduğu zaman en iyiçimlenme göstermektedir. Minimum 10oC toprak ısısı gereklidir. Bodur tazefasulyeler için minimum 10-13oC, sırık taze fasulyeler içinde 14-15°C üzerindetoprak sıcaklığı olması istenir.

Toprak Hazırlığı: Hububat ekili tarlaya taze fasulye yetiştirilmesi düşünülüyorsa, hububatbitkilerinin hasadından sonra anızın sökülüp toprağa karıştırılması amacıyla 5-7 cmderinliğinde sonbaharda sürüm yapılır. İlkbaharda ekimden önce toprak tekrar kazayağı ile sürülür ve arkasından diskaro geçirilerek toprak ekime hazır hale getirilir.

Ekim Zamanı: Açıkta taze fasulye yetiştiriciliğinde Mart sonu ve Nisan aylarında ekimebaşlanır (bölge ekolojik şartları dikkate alınır). Fakat iklim şartlarına göre Mayıs ayınınson haftasına kadar kademeli olarak ekim yapılabilir. Örtü altı taze fasulyeyetiştiriciliğinde ilkbahar döneminde 1 Mart, Sonbahar döneminde 15 Temmuz-1Ağustos tarihlerinde tohum ekimi yapılır. Geniş alanlarda bodur taze fasulyeyetiştiriciliği yapılan yerlerde sıra usulü mibzerle ekim yapılır. Sıra arası 50-65 cm,sıra üzeri 10-25 cm ve 2-3 cm derinliğe tohum bırakılır. Dekara 5-7 kg tohum ekilir.Sırık taze fasulye yetiştiriciliğinde karışık ekimin yanında (Mısır ile) sırık kullanılarak(söğüt, fındık dalları) yetiştiricilik yapılmaktadır. Sırık taze fasulye yetiştiriciliğindeocağa 5-7 adet tohum gelecek şekilde ekim yapılır ve ocaklar arası 1m mesafebırakılır.

Gübreleme: Sırık fasulyeler bodur fasulyelere nazaran topraktan daha fazla besin elementikaldırır ve toprağın gücünü azaltır. Fasulyeler için tavsiye edilecek tabi ve ticari gübremiktarları her şeyden evvel topraktaki besin maddeleri miktarları ile ilgilidir. Topraktahlili neticelerine göre ihtiyaç duyulan gübrelerin verilmesi en doğru yoldur. Enuygun toprak olarak kabul edilen kumlu-tınlı topraklara birkaç senede bir dekara 2-3ton olmak üzere yanmış çiftlik gübresi verilir. Dekara 2-5 kg saf azot (N), 4-6 kg fosfor(P2O5) ve 3-5 kg potasyum (K2O) verilmelidir. Çimlenmekte olan tohumlara herhangibir ticari gübrenin zararının dokunmaması için gübrelerin tohumların ekildiği yerin en az 5cm kadar uzağında ve 7.5 cm derinlikte verilmesi uygundur.

Sulama: Vejetasyon devresinde Taze fasulye bitkisinin su ihtiyacı en az 300-450 mmdir. Bitkiler generatif devrede tam çiçekte iken sulanmamalıdır. Sulama zamanlarıfidelerde üç yaprakçıklı asıl yaprağın görünmesi sırasında, çiçeklenmeden evvel,meyve tutumundan 10 gün sonra ve hasattan 1 ay önceki devrelerde olmak üzeresulama yapılmalıdır. Sık ve hafif sulama yapılmalıdır. Çünkü taze fasulye sıkaralıklarla sulamayı sever, bol sudan hoşlanmaz.

Hastalık ve Zararlılar ile Mücadele:Taze fasulye bitkisi hastalık ve zararlılara karşı çok hassas bir bitkidir. Tohumçıkışından sonra danaburnuna karşı ilaçlı kepek atılmalıdır. Fasulyede görülen bellibaşlı hastalıklar Antraknoz, Pas hastalığı, Fasulye Mozaik Virüsü, Kök çürüklüğüdür.Bu hastalıklara karşı ilaçlı tohum kullanılmalı ve uygun bir fungusit ile ilaçlamayapılmalıdır. Fasulyede görülen en önemli zararlılar, fasulye böceği (Bruchus),yaprak bitleri ve kırmızı örümceklerdir. Bunlara karşıda uygun bir insektisit ilemücadele yapılmalıdır.

Hasat: Taze fasulyede hasadın en ideal zamanı; baklaların hakiki çeşit karakterinigösterdiği iriliğin 1/3’nü aldığı devredir. Hasatta gecikme olursa hasat edilen fasulyelerinselülozlaşması neticesinde sertleşmeleri, içindeki danelerin yeme zevkinibozacak tarzda irileşmesi ve bilhassa kılçıklılığın artmasına neden olmaktadır

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.