SON DAKİKA
Hava Durumu

Karpuz Yetiştiriciliği

Yazının Giriş Tarihi: 13.05.2024 00:12
Yazının Güncellenme Tarihi: 13.05.2024 00:12

Karpuz Türkiye tarımında ekonomik önemi oldukça fazla olan bir üründür. 39.7 milyon ton olan dünya üretiminin yaklaşık % 10’u 3.9 milyon ton ile dünyada Çin’den sonra en fazla karpuz üretimi ülkemizde yapılmaktadır. Ülkemizde, karpuzun en fazla üretildiği bölgeler sırasıyla; Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve Marmara bölgeleridir. İl bazında ise en fazla üretim ilimizde yapılmaktadır. Özellikle Adana ili Türkiye karpuz üretiminin tek başına % 20’sini sağlamaktadır. Bölgemizde karpuz yetiştirme şekli genellikle erkenciliğe yöneliktir. Alçak tüneller altında doğrudan tohum ekimi veya fideyle yetiştiricilik yapılır. Beslenme ve insan sağlığı açısından önemli bir yere sahip olan karpuz, iştah açıcı ve sıcak havalarda ideal bir serinleticidir. Karpuzun şeker içeriği % 8-14 arasındadır. Karpuzda B,C, A vitaminleri ile Ca, Fe, P, Mg bulunmaktadır. Buna karşılık protein, yağ ve kalori bakımından fakirdir.

Toprak İsteği: Karpuz bitkisi, derin, iyi havalanabilen, su tutma kapasitesi yüksek olan, kumlu, kumlu-tınlı bünyeye sahip topraklarda iyi gelişir. Toprak pH’sı 6-7 arasında olması idealdir. Toprak hastalık ve zararlı etmenlerden temiz olmalıdır. Arazinin drenaj sorunu olamamalıdır. Taban suyu seviyesinin 1 metreden daha yukarı çıkmaması gerekir.

Tohumluk Seçimi: Tohumluk ve çeşit seçimi çok önemlidir. Yetiştirilecek karpuzun erkenci, başta fusarium olmak üzere hastalıklara dayanıklı, depolamaya ve nakliyeye mukavemetin iyi, verimin de yüksek olması istenir. Günümüzde standart ve hibrit tohumlar kullanılmaktadır. Örtü altında ekim alanlarının tamamında F1 hibrit tohumlar kullanılır. Karpuz yabancı döllenen bir bitki olması nedeniyle çok kolay açılım göstereceğinden son yılarda kullanım alanı genişleyen F1 hibrit çeşitleri de birinci yılın hemen sonunda açılım göstereceğinden bunların tohumu bir kez kullanılır. Aksi halde verim düşer. Bölgemizde çok sayıda tohum firması tarafından pazarlanan yüksek verimli, kaliteli, çekirdekli ya da çekirdeksiz karpuz çeşitleri bulunmaktadır.

Toprak Hazırlığı ve Gübreleme: Karpuz yetiştirilecek arazinin toprak hazırlığına sonbaharda başlanır. Sonbahar yağışlarından önce derin sürüm yapılır ve dipkazan ile sert tabaka patlatılır. Arkasından kültivatör veya diskaro ile işlenerek kesekler parçalanır. Bu arada verilebildiği takdirde dekara 5-6 ton iyi yanmış ahır gübresi atılmalı. Ayrıca toprak çok kireçli ise ahır gübresiyle birlikte dekara 30-40 kg kükürt verilmesi uygun olacaktır. Karpuz bitkisi organik maddeye olumlu cevap verir. İkinci toprak işleme dönemi ocak-şubat aylarında yapılır. Bu devrede taban gübresi verilir ve toprak yeniden işlenerek ekim veya dikime hazır hale getirilir. Karpuz tarımında iyi bir ürün için dekara 10-18 kg saf azot (N), 5,8 kg saf fosfor (P2O5), 12-18 kg saf potas (K2O) vermek gereklidir. Bu gübrelerden fosforlu olanı ocak ayında toprak hazırlığı sırasında, azotlu ve potaslı gübreler ise üçe bölünerek ilk bölümü karpuz dikimi sırasında, ikinci bölümü çiçeklenme aşamasında, üçüncü bölümü ise meyveler ceviz büyüklüğüne gelince verilir. Karpuzda potasyumun ayrı bir önemi vardır. Potasyum, çiçeklenmeyi artırdığı gibi meyve kalitesini de yükseltir. Yüksek aroma renk ve şeker oranını da dengeler, kabuğa parlaklık ve dayanıklılık verir, erken olgunlaşma ve meyvelerin depo ömrünün uzamasını sağlar.

Sulama: Karpuzlarda bitkinin gelişme dönemleri göz önüne alınarak sulama yapılmalıdır. Dikimde can suyu verildikten sonra çiçeklenme dönemine kadar bitkinin su ihtiyacı azdır. Ancak kurak geçen yıllarda az miktar su verilebilir aksi takdirde çok su verilirse bitki çiçeklenmesi gecikir. Bu dönemlerde su direk tünellerin içine azar azar verilmeli veya tüneller açılmadan tünel araları yağmurlama veya salma suyla sulanabilir. Bitki çiçeklenmeye başladığı zaman su ihtiyacı daha da artar. Meyve irileşme ve olgunlaşma aşamasında en üst seviyeye ulaşır. Sulama, dikkatli ve kontrollü yapılmalıdır. Fazla sulama vegetatif gelişmeyi hızlandıracağından meyve tutumu azalır bu sebeple suyun azar azar ve sık verilmesi gerekir. Karpuz da en ideal sulama yöntemi damlama sulamadır. Bölgemizde pratik olması açısından yağmurlama sulama tercih edilmektedir. Karpuzda hasada yakın dönemde sulama kesilmelidir. Aksi takdirde meyvede çatlama çürüme gibi sıkıntılar ekonomik kayıplara neden olacaktır. İlk meyveler 400-500 gr ağırlığına ulaşıncaya kadar mecbur kalmadıkça sulamadan kaçınılmalıdır.

Karpuzda Görülen Hastalıklar: Solgunluk, külleme, çökerten, mildiyö, antraknoz, meyve çürüklüğü, beyaz çürüklük

Karpuzda Görülen Zararlılar: Bozkurt, danaburnu, emici böcekler, kırmızı örümcekler, Karpuz telli böceği, lahana böceği.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.