SON DAKİKA
Hava Durumu

Yeni Dünya

Yazının Giriş Tarihi: 12.05.2026 19:54
Yazının Güncellenme Tarihi: 12.05.2026 19:55

Günümüzde yerel, ulusal yada uluslararası politik ve sosyal dinamikler pek çok yönden birbirine bağlıdır. Öyle ki, ilk bakışta kendi içinde, küçük bir tartışma olarak görülen, iki komşunun birbiriyle yaşadığı bir sürtüşmenin kaynağı aslında daha büyük bir olayın sebep olduğu bir sonuç, daha büyük bir sorunun küçük bir semptomu olabilir.

İletişim ve ulaşım tarih boyunca sosyal, politik ve ekonomik dinamik ve gelişmelerin en büyük belirleyicisi olmuştur. Artık 21. yüzyılın sahip olduğu teknolojik gelişmelerle, dünyanın tek bir ülke, ülkelerin köy olduğu konsept az çok gerçekleşmiş durumda. Eskiden en haftalar alan gemi ve kara yolculukları, şimdi uçaklar yada hızlı tren ve arabalarla sadece bir kaç saate indirgenmiş halde. İnternet yaşamın her alanında kendine yer bulmuş, ekonomik ve sosyal yaşamın internet öncesindeki haline dönmeleri çoğu kişi tarafından imkansıza yakın bir şey gibi görülmekte.

Günümüzdeki durumda dünya tek bir ülke, ülkeler de birer şehir yada köy gibi görülse, en başlarında her şeye karışan ve karıştıran Amerika Birleşik Devletleri, muhtemelen başkent olurdu.

Modern yaşam olarak bildiğimiz düzen ve sistemlerin neredeyse her alanında, tüm dünyaya zorla yada istekle kendini örnek gösteren ve merkez olmaya zorlayan ülke olarak Amerika en öne çıkanı. Elbette Rusya ve Çin gibi diğer büyük güçler de söz sahibi, ancak teknoloji ve ordusu ile Amerika ve uzantılarının geri kalan herkes için günümüzdeki en büyük problem olduğu açık.

Amerikan yada ondan doğrudan faydalanan olmayan çoğu insanın bir ABD antipatisi vardır. Ancak ortalama bir Amerikalının bundan ya haberi yoktur, yada diğerlerinin bir kodlanma güdüsünde olduğunu düşünür. Son seçimlerine bakıldığında zaten aynı eyaletlerin içinde bile, kendi komşularına dair bir merhametlerinin olmadığı da iyice belli oldu zaten. Peki bu ülkeyi var eden kültür neden böyle? Bir dönemin bilinmeyen yeni dünyası, günümüz dünyasını nasıl bu denli etkisi altına aldı?

Geçmişte pek çok krallık ve imparatorluk döneminin süper gücü iken, şimdi bizim geriye bakarak analiz ettiğimiz nedenlerle tarihe karıştı. Bir çoğunun sonu imparatorluğun kontrolü dışında olan kuraklık, göç yada afet gibi durumlar ve bunlardan sonra doğan sorunlardan gelmiş, önemli bir kısmı ise daha kuruluşundan itibaren nasıl bir sonu oldukları belli bir şekilde kurulmuştur.

Geçmişte sadece savaş ve fetih üzerine kurulu pek çok imparatorluk kurulmuş, ama çoğu uzun süre devam etmeden dağılmış, en azından gücünün zirvesinde olduğu dönem çabuk geçmiştir. Bu imparatorluklar genelde karizmatik ve becerikli bir liderin etrafında yükselir ve çoğu zaman o liderden sonra bölünüp dağılmıştır. Fethettiği yerleri geliştirenler, günümüzde en çok kalıntısı ve tarihi kalan imparatorluklar olmuştur.

ABD bir eski anlamda bir imparatorluk değildir, hatta dünyanın kalanıyla karşılaştırıldığında gücüne karşı tarihi oldukça gençtir. Amerika’nın asıl tarihi kıtanın tamamına yayılmış yerli halkları ile geriye gider. Amerika’nın asıl sahipleri ve mirasçıları onlar olmasına rağmen, günümüzde Amerika’da hak iddia edenler bir zamanlar Avrupa’nın yurtsuzları, dışlanmışları ve fakirleriydi.

Avrupa dünya tarihinde en büyük kıtlıklardan geçen, halk ve soylular arasındaki farkın en büyük olduğu yerlerdendi. Böyle bir toplumda doğan birisi kralların olmadığı ama bereketin bol olduğu bir yer olduğunu duyduğunda, aylarca süren ölümcül bir gemi yolculuğu riske değerdi.

Amerika’ya ilk gelen Avrupalılar yerli halkları nüfusunu daha savaşmadan ilk önce hastalıkları ile yok etmiştir. Sonrasında yapılan savaşlar çoğu zaman kolonicileri kovmaktansa, geride kalanların hayatta kalma mücadelesi olmuştur.

Manifest Destiny, ‘Açık Kader’, yeni dünyaya gelenlerin, burayı eskisinden daha iyi kuracakları iddiası ile tüm kıtayı onlara vaad edilen topraklar olarak görmüştür. Amerika’nın bir uzantısı olarak, İsrail’in bugün Filistin’e yaptıkları beş yüz sene önce Amerika’da yapılmıştı.

Kıtlıktan çıkan bir halkın, daha savaşamadan hastalıkla kırılmış halkları katlederek edindiği bir ülke, Afrika’dan taşıdığı köleler ile inşa edilmiştir. Kapitalizmin evi olmuş, şimdi tüm dünyayı yeni bir fetih alanı olarak görmek, ülkedeki insanların yarısının sahip olduğu bir düşünce. Günümüzde yeni dünya, böyle bir ülkeden doğan fikirlerin çevresinde planlanmakta.

Ancak her imparatorluk düşmeden önce düşmez gözükür. Dünyanın en zengin ülkesinde yaşayan birisi politikaya karışmak zorunda hissetmez, ama politika ona karışınca pasifistliği hemen bırakır. Bugüne kadar pek çok süper gücün barışı olmuş, ancak en sonunda hepsi geçmişte bir dönem olarak kalmıştır. Önemli olan değişim isteyenlerin, değiştirmeye cesaret etmesidir.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
Yükleniyor..
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.