Günlük hayatımızı en çok şekillendiren şeylerden biri hangi mekanlarda, ne kadar süre bulunduğumuz. Yaşamımızın arka planında neyin olacağına verdiğimiz kararlar doğrudan kim olduğumuzu yansıttığı kadar, aslında kişilik ve ruh halimizi de doğrudan etkileyen, karşılıklı bir tepki ve değişim döngüsündedir.

Günlük düzenlerimizden bütün yaşamımızda geçirdiğimiz farklı dönemlere, aslında farklı mekanlar arasında gidip geldiğimiz bir çemberde yaşıyoruz. Doğumdan ölüme, hepimizin farklı ama neredeyse aynı yollardan geçtiği bu yerler, çoğu zaman bizim onlarda neden olabileceğimiz değişimden çok daha fazlasını onlar bize verirler.

Ev, her insanın ihtiyacı olan, yaşamın belkide en önemli mekanıdır. Her kişinin güvende hissettiği, onun kendine ait olduğu kadar, kişinin de en çok ait olduğu mekandır. Bu özel, ve aynı zamanda bizim en özgür olduğumuz alanlar, kişinin arka planıyla en yakın kurduğu temas, istediği şekli verebileceği nadir alanlardan biridir.

Bu alanımızı nasıl şekillendirdiğimiz kim olduğumuzun doğrudan bir yansıması olmakla birlikte, bu düzenlemeyi nasıl yaptığımızı etkileyen de pek çok faktör var. Bunlardan en basiti olarak kişisel zevkler ve ihtiyaçlar, her bir birey için farklı özellikler göstermekte ve bunun pozitif bir sonucu olarak çok farklı ve çeşitli seçenek her kişinin isteğine uygun bir kombinasyona sahip olabilmesini sağlamakta. Ancak en başta ekonomik imkanlar olmak üzere, çeşitli kısıtlayıcılarda bireyin yaratıcılığını sınırlayabilmekte.

Yine de bu sınırlar, çoğu zaman bir orta yolu bulunarak kişinin yinede kendine ait, güvenli bir ortam yaratmasına engel değildir.

Diğer ikinci en önemli mekan, hayatımızın erken evreleri için okul, sonrasında da iş mekanları olarak gösterilebilir. Okul çocukluktan itibaren kişilerin belirli bir düzen ve programa sahip olabilmesi, sonrasında iş hayatında sürdürmesi gereken prensip ve sorumlulukları edindiği en önemli mekan olarak, birbirlerine işlev olarak oldukça yakın olduklarından tek çatı altında toplanabilir.

Bu alanlarda etki alanımız kişisel alanlarımıza kıyasla oldukça kısıtlı olsada, belirli durumlarda kendimize ait bir şeylerle bu alanları etkileyebilme gücüne sahibiz. Evimizden sonra en çok vakit geçirdiğimiz alanlar olarak, bu mekanların güvende hissettiğimiz kadar bulunmaktan da hoşlandığımız yerler olması önemli.

‘Üçüncü mekan’ ve genel olarak hayatımızın mekanlarının üç parçaya ayrılması, ilk defa 1989’da Roy Oldenburg tarafından ortaya atılmış, günümüzde de incelenmeye, hatta önemini zaman geçtikçe daha da kanıtlamaya devam eden bir konsepttir.

Bu üçüncü alan, hepimizin gayet iyi bildiği ve hayatımızdaki en önemli mekanlar olan özel ve iş hayatının yaşandığı ev ve iş mekanlarına ek olarak, sosyal hayatın bu diğer iki alanın hem dışında hemde bağlı şekilde yaşandığı üçüncü mekanları ortaya atar.

Bu mekanlar genel olarak ilk bakışta kamu alanları olarak adlandırılan kafe, restoran, parklar, spor alanları ve benzeri yerlerdir. Buraya kadar ‘çığır açıcı’ bir keşif yok, ancak bu alanların özellikle son yıllarda geçirdiği radikal denebilecek değişimlerin doğru analizi için detaya girmek şart.

Üçüncü alanlar aslında sadece eğlence ve yeme-içme yoluyla sosyalleşmeden öte, her bireyin katılabileceği sosyal alanlar olması. Burada en önemli detay, bu alanların her ekonomik yada sosyal grubun özgürce bu imkana ulaşabilmesidir.

Özellikle ülkemizdeki enflasyon gibi ekonomik etkilerle, dışarı çıkıp hiç para harcamadan yada oldukça az bir miktarda harcayarak ne kadar faaliyet yapabiliyoruz? Bu soru bir grupla yada bireysel olarak yapabileceğimiz her şey için geçerli.

Bu mekanlar için ilk akla gelenler park ve bahçeler, ama bu mekanların çeşidi çok daha fazla olmalı, ve halkta bu alanların farkında olmalı. Müzeler, kütüphaneler ve benzeri eğitim merkezleri de bu mekanlara örnek gösterilebilir, ancak potansiyel ziyaretin daha fazla olması için çalışmalar yapılmalı.

Zaten olan mekanların daha da artmasına ek olarak, hem yeni hemde eski mekanların daha davetkar olması, bunun şehir planlamasıyla var olan dokuya uyumlu olması da çok önemli. Manzarası olan neredeyse her yere bir kafe açılması ne yazık ki artık gözümüzün oldukça alıştığı bir manzara. Halbuki ilk öncelik yürüdüğümüz kaldırımdan, binaların arasına sıkışmış kalmış parklara, bizi ev ve iş mekanlarından ayrı bir rahatlama noktalarının çoğalması, sonradan düşünülmüş bir detay yerine ilk başta hesaplanmış bir plana dahil edilmiş olmalarıdır.