Tarih boyunca insanlar gökyüzüne ilgi duymuştur. Gecenin ve gündüzün nasıl işlediği, geceleyin gözümüzün gördüğü yıldız ve gezegenlerden ötesinde ne olduğuna dair her zaman süregelen bir merak kaynağıdır.

Tarih öncesinde bile astronomi gibi bilimler gökyüzü ve kozmosu anlayıp açıklamak için çalışmışlardır. Mevsimler ve zamanın ölçümü doğrudan gökyüzü hareketlerine bağlı olduğundan, insanların ilk yaptığı anıtların pek çoğu tarihteki ilk takvimler, güneş ışığını tam gün dönümlerinde yakalayarak mevsim dönüşünün belirleyicileridir.

Antik dünyada yıldız ve gezegenlerin haritaları çıkarılmış, astronomi navigasyon ve zaman ölçümü kadar pratik amaçların yanında, sadece gökyüzü ve ötesinde evrenin nasıl işlediğine dair bilgi edinmeye de çalışmıştır.

Geceleyin yukarıdaki sayısız yıldızlara bakan bir insan, ister istemez kendini küçük hisseder. Gözünün gördüğünün ötesine kadar yayılan o bir sürü küçük beyaz nokta, bizim üzerinde bulunduğumuz gezegenden çok uzakta, tarih boyunca hiçbir insanın ulaşamadığı birer yer olarak adeta varılması imkansız bir bitiş noktası olarak görünüyor. Eğer uzayda bizden başka yaşamın olduğuna inanan biriyseniz, bu düşünceler daha da karmaşık hale geliyor. Yalnız mıyız, yoksa daha kötüsü, değil miyiz?

Günümüzden sadece bir asır öncesinde uzay hala çok yakın ancak ulaşılmaz bir yerdi. Geçmişinin büyük kısmında uçmanın bir hayal olduğu insanlık, iki kardeşin havalanma ilk denemelerinden çok daha yükseğe nispeten çok kısa bir sürede çıkmayı başardı. Henüz yolcu uçaklarının bile yaygınlaşmadığı bir dönemde, uzaya fırlatılan ilk obje 1944’te Almanların uzaya attığı bir füzedir. Sonrasında tam anlamıyla bir uzay yarışına girilmesi Soğuk Savaş ile başlamış. Uzayın ilklerinin çoğunu Ruslar 1957’de ilk uydu ve ilk hayvan, 1961’de de ilk insanla kazanmıştır.

Sanatın içinde anlattığı kurgu ve hikayeler çoğu zaman yaşadıkları dönemin doğrudan bir aynası olarak öne çıkarlar. Bilinmeyen bir kişi yada yer, eskiden canavarlar yada düşmanlar olarak öne çıkarlarken, artık uzaya çıkmanın bile imkansız olmadığı bir dönemde, yeni bir korku ve heyecanlar ortaya çıktı ve sanat eserleri de uygun şekilde bu duyguları yansıttı.

Bilim kurgunun tarihi aslında günümüz teknolojilerinin ilk emeklediği zamanlara kadar geri gider, ancak kelimeyi duyunca kafamızda canlandırdığımız çoğu tür ve sahne son yüzyılda şekillenmiştir.

Artık keşfedilecek bir yeri kalmayan bir dünya gezegeni, gözünü yukarıya çevirmiş, yeni keşifler peşindedir. Ancak Avrupa’dan Amerika iklimine bile adapte olmakta zorluk çeken insanlar, gerçekten yeni bir dünyaya nasıl adapte olabilirler? Kendi aralarında bile anlaşmazlıkları hiç bitmezken, gerçekten evrende yalnız değilsek, yeteri kadar dostane olabilecek miyiz? Tabi bu, bizim teknolojik olarak yeteri kadar ileri olduğumuz, karşılaştığımız uzaylıların bizden üstün olup, bizi kolonize etmeyecekleri bir senaryo için geçerli.

Uzay bir insanın bulunabileceği en düşmancıl yerlerden biri, ancak hem yaşadığımız evreni hemde gezegenimizi daha iyi anlamak için sürekli yeni yolculuklar, araştırmalar yapılmakta. Bunlar son yapılan Artemis II gibi gerçek görevler, yada uzayın karanlık tarafının çok daha iyimser bir şekilde portre edildiği Project Hail Mary (Kurtuluş Projesi) gibi filmler olarak öne çıkıyor.

Uzay kısmının çoğu zaman geri plana atıldığı ancak yine de uzay denince ilk akla gelen eserlerden Star Wars (Yıldız Savaşları), her yıl 4 Mayıs’ta tüm dünyadan hayranlar Star Wars Günü’nü kutluyor. Bugün aynı zamanda Dünya Uzay Günü olarak öne çıkarak, uzaya ilgi duyan herkesin bir araya geldiği ve daha fazla kişinin de ilgisinin çekilmesinin hedeflendiği bir gün.

Bir kişinin uzay yolculuklarını nasıl değerlendirdiği çoğu zaman onun karakterini doğrudan yansıtmakta. Evreni sadece talan edilmeyi bekleyen bir maden yada yenilecek düşmanlar olarak görmekle, yaşadığımız gezegenin çok ötesinde olanı bir ömre sığmayacak bir merak ile öğrenme isteği arasında çok fark var. Hayat ve meraka olan sevgisi her zaman üstün gelen herkes için; May the 4th be with you!