İnsan kendini tanımlarken çoğu zaman biyolojik ve bedensel yönlerinden çok, onu doğadaki diğer canlılardan ayıran özelliklerinden bahseder. Doğada bizim kadar gelişmiş beyin ve bedensel ince becerilere sahip olan bir başkası yoktur. Başta el ve parmaklarımızla, çoğu hayvanın asla ulaşamayacağı ince becerilere sahibiz.

Bu becerilerin en önemlisi ise hayal gücüdür. Doğada insanlardan daha güçlü, daha hızlı, daha dayanıklı ve daha birçok şekilde üstün olan çeşit çeşit yaratıktan, sadece insan bu yetersizliklerinin hepsinin analizini yapıp üzerinden gelecek planlar ve aletler hayal edip oluşturabilir.

Plan yapıp uygulamak sadece insanlara ait bir davranış değildir ancak insan kadar komplikesi tektir. İnsanlar bir şekilde sorunlarını giderirler ve sonrasında en zaruri ihtiyaçları karşılandığında, hayalgücünün odağı hayatları kolaylaştırmaktan, güzelleştirmeye doğru kayar.

Sanat bu yönden, bir lüks yada ekleme değil, bir davranıştır aslında. Sanatın yapımı için gerekli olan tek şey insanın içinden gelen yapma, üretme isteğidir. Bir eserin sadece tekniğindeki ustalık derecesi sanatçının beceri ve yeteneğine bağlıdır. Bu derece aynı zamanda bir eserin olarak varoluşundan gelen içsel değerine bir etki edemez. Eski çağlardan beri insanlar kendilerini, yaşam alanlarını ve eşyalarını iyi yada kötü şekilde de olsa kişiselleştirilmiş, daha güzel hale getirmişlerdir.

Bu içten gelen sanat ve ‘güzel olsun’ isteği kendini farklı toplumlarda farklı şekil ve yöntemlerle göstermiştir. Toplumların yaşadıkları coğrafya, kültür, inanç ve bazen ekonomik gereksinimler, bu isteklerin ne şekilde sergilendiğini doğrudan etkilemiştir.

Eski Türklerde bu kuralların etkilediği toplumlardan biridir. Tarihlerinin büyük bir kısmında Türkler farklı devlet ve yönetimler altında olsalar da genellikle benzer bir yaşam tarzına sahiptirler. Göçebe değil, konar-göçer, yani sürekli hareket halinde değil, mevsimlerle belli bölgeleri terk edip sonra aynı yere geri dönen bir yaşam stilini benimsemişlerdir.

Bu durum sadece sanat eserlerinin değil, hayatlarına dair çoğu şeyin taşınabilir teknik ve malzemelerle yapılmasını gerektirmiştir. Bu nedenle arkeolojik bulgularda da tespit edildiği üzere genel olarak estetik yanı kadar fonksiyonel yanlarını da öne çıkan eşyalarla karşılaşırız. Ancak varlıklarının izlerini sürebildiğimiz en eski tarihlerden günümüze, Türkler bozkırdan Anadolu’daki saraylara, farklı şekillerde sanatsal faaliyetlerde bulunmuşlardır.

Eski Türklerin bozkır yaşamı ve yanında getirdiği öğeler sanatlarında oldukça büyük bir etkiye sahiptir. Çadırlarda yaşadıkları için bu çadırların hem teknik malzemelerinin üzerinde taşıdığı desenler, hem görsel hemde fonksiyonel olarak değerli halılar ve dokunan eşyalar eski Türk sanatında öne çıkar.

Eski Türklerin hayatında doğa ve hayvanlar oldukça değerlidir. Özellikle atlar, hayatlarının her alanında en öne çıkan hayvanlar olarak sanatsal motiflerde, özellikle tasvir edilen savaş sahneleriyle öne çıkarlar. Atların yanında başka hayvanlar ve bitkisel desenlerde kendine yer bulmuştur.

Şamanizm inancı bu dönemde benimsendiği için, bu desenlerin pozlanmasındaki canlılık ve figürlerin sürekli hareket olmasında etkili olduğu düşünülmektedir. Doğa çoğu zaman başroldedir.

Milattan önce 200’lü yıllarda kurulan, tarihteki ilk Türk devleti sayılan Hun Devleti’benden kalan mezarlarda, ölülerle beraber gömülmüş çeşitli süslenmiş eşya bulunmuştur. Dokuma eserlerin yanında boynuz, kemik, ağaç ve çeşitli madenlerde kullanılan malzemelerdendir. Buldukları aplike tekniği ile keçe üstüne başka kumaş ve deri yapıştırarak yaptıkları resimler öne çıkmaktadır.

Hunlardan sonra Türk ismini ilk kullanan Göktürk devleti, benzer bir yaşam tarzı sürdürmüş, bu yüzden sanatları ve bu sanatların uygulanma yolları da büyük ölçüde benzer olmuştur. Ancak Hunlardan en büyük farkı anıt mezarların ortaya çıkışıdır.

Göktürklerle beraber kişilerin kendine ait anıt mezarları öne çıkmıştır. Mezar süsleri, kaya resimleri, anıtlar ve özellikle önemli figürlerim mezarlarında bulunan, insan şekli verilmiş balballar Türk heykelciliğinin ve taş sanatının en eski örnekleridir.

Türk tarihinde yerleşik hayata geçiş ilk kez Uygurlarla gerçekleşmiştir. Eski geleneklerinden bazılarını yeni kabul ettikleri Budizm ve Maniheizm gibi inançlardan edindikleri yeni kültürle birleştirmişlerdir. İlk defa yerleşik hayata geçmeleriyle de, sanatları bu sabitlikten faydalanmıştır.

Bu sayede sadece resim ve heykel gibi sanatları geliştirmediler, ayrıca tiyatro ve dans gibi sahne sanatlarını da icra ettiler. Mimarlıkları ile ilk kalıcı Türk yerleşimlerini kurmuşlar ve süslemişlerdir. Yine sert ağaçlardan Uygur harflerinin damgalarını yaparak Türk tarihindeki ilk baskı kitapları basmışlardır.

Hem bu kitapların içinde hemde duvarlarda ve farklı yerlerde, Uygur resmî oldukça gelişmiştir. Yazı ve görsel beraber kullanılmış, Uygurların hem inanç hayatından hemde dünyevi hayatlarından hikayeler anlatılmıştır.