Benlik algısı tarih boyunca farklı yer ve dönemlerle değişmiş, günümüzde bile her insana uyan bir hissi ya da tanımı yoktur. İlla tanımı yapılacaksa, kişinin kendi kendine sorduğu ben kimim gibi soruları sorması ve bunlara verdiği cevaplardır. Ancak tıpkı parmak izi gibi, her insanın bakış açısı eşsiz olduğundan, kendini tanımlaması ya da ne yolla tanımlamayı seçmesi de eşsiz olacaktır.

Yine de, küçük farklar aynı olmayı engellese de insanların büyük bir bölümünün birbirine benzediği de inkâr edilemez. Aynı ortamda doğmuş, aynı çevrede ve aynı koşullarda yetiştirilmiş iki insan bile tamamen aynı olmasa da, fizyolojik özellikleri dışında muhtemelen büyük ölçüde benzer kişiler olacaktır.

Bu yaşanılan çevrenin bireyin üstünde olan tartışılmaz etkisidir. Hepimizin bakış açısı farklı olsada, baktığımız şey aynıysa küçük farkların pek önemi kalmamakta. Peki buna karşı çıkıp, başka bir şeye bakmak istersek? Eğer yanımızdaki kişiler bize sürekli yine aynı şeye bakmamız gerektiğini söylüyorsa ve bizde dinliyorsak, sonuç ne yazık ki pek değişmiyor. Aslında benliğin orijinalliği ve bağımsızlığı, çoğu zamana iddia ettiğinden çok daha sınırlı.

Zaman ve dönemlerin ilerlemesi ile, genellikle dogmanın kalktığı yerlerde felsefe ve düşüncenin özgürleşmesi benlik algısı üzerinde düşünülmesini de tetiklemiştir. Farklı felsefe akımları benlik hakkında bulunduğu ortamdan bağımsız, birey merkezli birer gözlemci olmasından, bulunduğu ortamın parçalarından biri olan ve değerinin aslında bu ‘sıradanlığı’ olduğunu savunan görüşlere kadar, çok farklı fikirler öne sürmüştür.

Benlik algısının toplumsal uygulaması, geçmiş tarihte bireyselden çok grupsal bir kimlik üzerinden öne çıkmıştır. Çoğu kişi için benlik algısı ve kimlik bulundukları sosyal grup, milliyet, aile ya da memleket üzerinden belirlenmiş, bireysel karakteri üzerinden oluşturulmuş bir benlik algısı genellikle daha ayrıcalıklı bir kesimin sahip olduğu bir şey olmuştur.

Günümüzde ise her ne kadar benlik algısının tanım ve uygulanması hiç olmadığı kadar öznel, bireysel ve eşsiz taraftan olsa da, toplum olarak uygulamaların antik dönemlerden pek de farklı olmadığı görülmekte. Geçmişin bir tekrarı olarak pek çok kişi hala kendini doğduğu yer ve toplumlar üzerinden tanımlamasının yanı sıra, bundan uzaklaşmış bir şekilde benliğin bulunabileceğini iddia eden tarafta ilginç şekilde kendini ait kıldığı yeni ve farklı grupların bir parçası yapmış durumda.

İnsanların gruplaşması ve benliklerinin bundan etkilenmesinin tek başına kişiye bir zararı yok, sonuçta bu insanların kendine ait özelliklerinin bir sonucu, ancak grup mantalitesinin benlik yerine geçmesi bir sorun. Karakterin bir parçası olması gereken şeyin karakter ve benliğin yerine geçmesi ile ben kimim sorusunun cevabı oldukça kolaylaşmakta, ama bunun karşılığında oldukça büyük bir bedel verilmekte.

Hali hazırda parçası olunan, ya da belli sınırlar ve şartları yerine getirmekle bir parçası olunan grup kişinin sorgulaması gereken kişisel soruları ortadan kaldırıp ve ona güvenli ve kolay kazanılan bir aidiyet sunabilir, ama karşılığında çoğu zaman yaşanmamış potansiyellerle dolu, sulandırılmış ya da bastırılmış bir benliğe sahip olur.

Genel olarak toplumun bir parçası olmak için, kendimize ait diken ya da farklılıkların saklanması normal, hatta gerekli bir bedel olarak tanımlanır. Kenarları, köşeleri yontulmuş, basitleştirilmiş. Çoğunluğa benzer, böylece onlara ait. Biraz kontrollü özelliklerin eklenmesi ile sindirilebilen bir farklılık yeterli.

Kökeninde aslında sadece bir hayatta kalma mekanizması. Gruba ait, benzer olan güvenli, korunan ve korunmaya değer olan. Buna uymayan düşman değilse bile farklı olan, ne yapılacağı olumsuz olmasa bile, belirsiz.

Bu güdü ve düşüncelerin geride kaldığının savunulduğu bir çağda yaşamakta, benliği mümkün olduğunca bireysellik üzerinden tanımlanması için çabalıyoruz. Bir kişinin kendine ait herhangi bir şeyi çevresinden soyutlanmış şekilde açıklaması imkânsız olsa da, geçmişten gelen bağların bir bağımlılık kökenli olduğu da unutulmamalı. Birey ve bireylerin benlikteki etkisinin doğru dengesi, asıl tanım olmalı.