İnsanlık tarihinin en eski dönemlerinden beri sanat çok farklı şekiller almış, ancak her zaman hayatımızda önemli bir yer tutmuştur. Bugün binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşmış arkeolojik bulgular içinde fonksiyonel ve pratik eşyalar kadar sanat eserleri de kendini gösterir.
Seramik heykeller, duvar resimleri ve ateş başında ağızdan ağıza aktarılan hikayelerle başlayan sanat, binlerce yıllık kültür ve medeniyetlerin birikimi ile sürekli gelişmiş değişmiştir. Bugün farklı kültür, amaç, tür ve alanlarda kategorize ettiğimiz sayısız sanat türünün her biri bu sürekli eklenerek, hala ayakta tutulan zengin birikiminin bir parçasıdır.
Günümüzün teknolojik imkanları ile sanatçılar ve seyirciler tarih boyunca hiç sahip olmadıkları bir seçenek kataloğuna sahipler. Bu hem eserlerde işlenen konular hemde bu konuların işlenmesinde kullanılan sanat türleri için geçerli.
Sinema, kendisi bir sanat olmakla birlikte diğer sanatların içinde, bünyesinde diğer sanat türünden en çok yararlanan türlerden biridir. En başta görsel bir sanat olsa da, resim ve fotoğrafın tek başına başarabileceğinden çok fazlasını hikaye ve işitsel sanatlardan yardım olarak başarmakta.
Animasyon, birden fazla çizim yada bilgisayarda üretilen bir modelin yada bir nesnenin arka arkaya, belirli bir hız ve sırada gösterilmesi ile hareket ettiği illüzyonunu yada yanılsamasının sağlandığı süreç ve sanattır.
Sinemanın bir alt dalı olmaktan ziyade, bir teknik hatta bir araçtır. Bugün ne yazık ki animasyon denince akla neredeyse sadece iki türünün gelmesi gibi bir durum söz konusu. İlki çocuklar için yapılan aile dostu filmler, diğeri de yetişkinler için yapılan müstehcen yada politik konuları işleyen dizi ve filmler.
Bu durumun en büyük sorumlularından biri ironik şekilde animasyonun en büyük destekçi ve sanatçılarından biri olan Walt Disney ve şirketi. Animasyonu ‘gerçek filmlerin yanındaki çerez’ sınırlarından kurtaran, bir çizgi filmin seyirciyi güldürebildiği gibi ağlatabileceğini de iddia eden, zamanının çok ötesinde düşünebilen bir sanatçıydı.
87 yıl önce bugün ilk gösterimine çıkan Fantasia filmi, o dönemin sinema salonlarında henüz tek bir hoparlör varken, çevresel ses sisteminin ilk kez kullanıldığı filmdir. Walt Disney bunun için özel bir ekip kurmuş, oldukça pahalı faturasına rağmen belirli sinemalarda bu sistemin kurulmasını sağlamıştır.
Film soyutsal sanat stili ile arkasında çalan klasik müziğin uyum içinde hareket ettiği, tek bir senaryo yerine kısa hikayelerden oluşan bir seçkidir. Sadece bu konsept ile muhtemelen parasını geri çıkaramayacak olduğu belli, üstüne İkinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesi ile daha da sıkıntılı bir ortamda yapılmasında rağmen, Walt Disney’in en sanat için sanat diye inat ettiği yapımlardan biri olmuştur.
Günümüz enflasyonuna endekslendiğinde bu miktarın 15 milyon dolardan fazla olduğu tahmin edilmektedir. Her ne kadar şirketi uzun bir süre ekonomik zorluğa sokacak olsa da, Walt Disney için vizyonunun harekete geçirilmesi açısından bir başarıydı.
Bugün ise aynı adamın kurduğu şirket medyada özellikle animasyonda yıllar boyunca bayrak taşımasına, en öndeki isim olmasına rağmen bir sanat olarak animasyonun ‘çocukça’ imajının olmasının da baş sebeplerinden biri.
87 yıl önce yapılan Fantasia’yı, ben ilk kez 15 sene önce bir kulüp dersinde izlemiştim, küçücük bir televizyon ekranında gördüğüm yaratıklar her şeye rağmen beni hem biraz korkutmuş hemde ilgimi çekmişti. Artık bir asıra yakın bir yaşına rağmen bunu başarabilen bir filmin varlığı, bugünün sanatsal ve teknolojik imkan ve birikimi ile sürekli tekrarlanmalı, sınırlar her zaman zorlanmalıydı değil mi? Ancak bugün ne yazık ki durum çok farklı.
Bugün hem ulusal hemde uluslararası medyada dizi ve film üretimlerinde dönen inanılmaz bütçeleri artık herkes duymuştur. Ancak bu kadar paranın döndüğü bir sektörün hiç olmadığı kadar durgun, yenilikten uzak ve tekrarcı bir hal aldığı da aynı şekilde fark ediliyor.
Çoğu büyük şirket risk alıp, tahminleri tutmasa bile alabileceği potansiyel zararı idare edecek finans gücüne sahip. Ancak bırakın zarara rağmen yenilik için risk almayı, 10 liraya mal edip 10 bin lira getirisi olmayan film ve dizileri başarısızlık olarak tanımlamaya başladılar.
Kendileri savunmakta kullanmayı en çok sevdikleri bahane seyircilerin yeni ve riski işleri sevmediği. Modern teknoloji ile azalan seyirci sabrının bile adı geçiyor. Ancak uzun vadede sinemadaki film, televizyondaki dizi ve sosyal medyadaki ‘uzun videolar’ aynı kalitede ise, seyirci ne kadar suçlanabilir?
Bugün Walt Disney’in mirasında aynı stillerde aynı hikayeleri 2 - 3 - 4 diye eklenmeleri sıralayan Disney böyle yapıyorsa, ülkemizdeki animasyonun yapay zekadan çıkarılması gayet normal mi karşılanmalı?
Her sene milyonlar, hatta milyarlar kazanan şirketler modern seyircileri 1940’takiler kadar risk almaya, yeni şeyler sunma zahmetine girmeye değer bulmuyorlar anlaşılan.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
EDA SARI
Modern Seyirci
İnsanlık tarihinin en eski dönemlerinden beri sanat çok farklı şekiller almış, ancak her zaman hayatımızda önemli bir yer tutmuştur. Bugün binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşmış arkeolojik bulgular içinde fonksiyonel ve pratik eşyalar kadar sanat eserleri de kendini gösterir.
Seramik heykeller, duvar resimleri ve ateş başında ağızdan ağıza aktarılan hikayelerle başlayan sanat, binlerce yıllık kültür ve medeniyetlerin birikimi ile sürekli gelişmiş değişmiştir. Bugün farklı kültür, amaç, tür ve alanlarda kategorize ettiğimiz sayısız sanat türünün her biri bu sürekli eklenerek, hala ayakta tutulan zengin birikiminin bir parçasıdır.
Günümüzün teknolojik imkanları ile sanatçılar ve seyirciler tarih boyunca hiç sahip olmadıkları bir seçenek kataloğuna sahipler. Bu hem eserlerde işlenen konular hemde bu konuların işlenmesinde kullanılan sanat türleri için geçerli.
Sinema, kendisi bir sanat olmakla birlikte diğer sanatların içinde, bünyesinde diğer sanat türünden en çok yararlanan türlerden biridir. En başta görsel bir sanat olsa da, resim ve fotoğrafın tek başına başarabileceğinden çok fazlasını hikaye ve işitsel sanatlardan yardım olarak başarmakta.
Animasyon, birden fazla çizim yada bilgisayarda üretilen bir modelin yada bir nesnenin arka arkaya, belirli bir hız ve sırada gösterilmesi ile hareket ettiği illüzyonunu yada yanılsamasının sağlandığı süreç ve sanattır.
Sinemanın bir alt dalı olmaktan ziyade, bir teknik hatta bir araçtır. Bugün ne yazık ki animasyon denince akla neredeyse sadece iki türünün gelmesi gibi bir durum söz konusu. İlki çocuklar için yapılan aile dostu filmler, diğeri de yetişkinler için yapılan müstehcen yada politik konuları işleyen dizi ve filmler.
Bu durumun en büyük sorumlularından biri ironik şekilde animasyonun en büyük destekçi ve sanatçılarından biri olan Walt Disney ve şirketi. Animasyonu ‘gerçek filmlerin yanındaki çerez’ sınırlarından kurtaran, bir çizgi filmin seyirciyi güldürebildiği gibi ağlatabileceğini de iddia eden, zamanının çok ötesinde düşünebilen bir sanatçıydı.
87 yıl önce bugün ilk gösterimine çıkan Fantasia filmi, o dönemin sinema salonlarında henüz tek bir hoparlör varken, çevresel ses sisteminin ilk kez kullanıldığı filmdir. Walt Disney bunun için özel bir ekip kurmuş, oldukça pahalı faturasına rağmen belirli sinemalarda bu sistemin kurulmasını sağlamıştır.
Film soyutsal sanat stili ile arkasında çalan klasik müziğin uyum içinde hareket ettiği, tek bir senaryo yerine kısa hikayelerden oluşan bir seçkidir. Sadece bu konsept ile muhtemelen parasını geri çıkaramayacak olduğu belli, üstüne İkinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesi ile daha da sıkıntılı bir ortamda yapılmasında rağmen, Walt Disney’in en sanat için sanat diye inat ettiği yapımlardan biri olmuştur.
Günümüz enflasyonuna endekslendiğinde bu miktarın 15 milyon dolardan fazla olduğu tahmin edilmektedir. Her ne kadar şirketi uzun bir süre ekonomik zorluğa sokacak olsa da, Walt Disney için vizyonunun harekete geçirilmesi açısından bir başarıydı.
Bugün ise aynı adamın kurduğu şirket medyada özellikle animasyonda yıllar boyunca bayrak taşımasına, en öndeki isim olmasına rağmen bir sanat olarak animasyonun ‘çocukça’ imajının olmasının da baş sebeplerinden biri.
87 yıl önce yapılan Fantasia’yı, ben ilk kez 15 sene önce bir kulüp dersinde izlemiştim, küçücük bir televizyon ekranında gördüğüm yaratıklar her şeye rağmen beni hem biraz korkutmuş hemde ilgimi çekmişti. Artık bir asıra yakın bir yaşına rağmen bunu başarabilen bir filmin varlığı, bugünün sanatsal ve teknolojik imkan ve birikimi ile sürekli tekrarlanmalı, sınırlar her zaman zorlanmalıydı değil mi? Ancak bugün ne yazık ki durum çok farklı.
Bugün hem ulusal hemde uluslararası medyada dizi ve film üretimlerinde dönen inanılmaz bütçeleri artık herkes duymuştur. Ancak bu kadar paranın döndüğü bir sektörün hiç olmadığı kadar durgun, yenilikten uzak ve tekrarcı bir hal aldığı da aynı şekilde fark ediliyor.
Çoğu büyük şirket risk alıp, tahminleri tutmasa bile alabileceği potansiyel zararı idare edecek finans gücüne sahip. Ancak bırakın zarara rağmen yenilik için risk almayı, 10 liraya mal edip 10 bin lira getirisi olmayan film ve dizileri başarısızlık olarak tanımlamaya başladılar.
Kendileri savunmakta kullanmayı en çok sevdikleri bahane seyircilerin yeni ve riski işleri sevmediği. Modern teknoloji ile azalan seyirci sabrının bile adı geçiyor. Ancak uzun vadede sinemadaki film, televizyondaki dizi ve sosyal medyadaki ‘uzun videolar’ aynı kalitede ise, seyirci ne kadar suçlanabilir?
Bugün Walt Disney’in mirasında aynı stillerde aynı hikayeleri 2 - 3 - 4 diye eklenmeleri sıralayan Disney böyle yapıyorsa, ülkemizdeki animasyonun yapay zekadan çıkarılması gayet normal mi karşılanmalı?
Her sene milyonlar, hatta milyarlar kazanan şirketler modern seyircileri 1940’takiler kadar risk almaya, yeni şeyler sunma zahmetine girmeye değer bulmuyorlar anlaşılan.