Geçmişe ve bugüne dair bildiğimiz yada bildiğimizi düşündüğümüz pek çok bilgi aslında düşündüğümüz kadar güvenilir olmayabilir. Böyle bir durumun ortaya çıkmasında doğrudan yapılan bir eylem de, sadece genel bir yanılsama da neden olarak gösterilebilir, ancak çoğu zaman sonuç aynıdır.

Tarihin asıl yazarları galiplerdir. Antik dünyanın ilk krallık ve imparatorlukların geride bıraktıkları çeşitli kayıt ve sanat eserlerine baktığımızda anlattıkları çoğu savaş, siyasi ve kültürel olay, bu olayların yaşanmasının ardından, bu eserleri üretmek için hayatta kalanlar tarafından yapılmıştır. Bu kişiler objektif ve tarafsız bir biçimde olanları aktarmayı denemiş bile olsalar, ne kadar başarılı oldukları her zaman tartışılır olmuştur.

Antik dünyadan günümüze kadar farklı şekillerde ulaşan pek çok mimari yada sanatsal yapı ve kalıntılardan elde ettiğimiz tarihsel bilgiler çoğu zaman tarafsızlıkla uğraşmamıştır bile. Bu yapılar çoğunlukla siyasi ve ekonomik gücü elinde tutan yöneticiler tarafından yaptırılmış, dolayısıyla anlatılanlar bu kişilere taraf bir bakış açısına sahip olmuştur. Bu nedenle çoğu zaman antik tarihte bu kalıntılar tek başlarına bir kaynak olarak kullanılmayıp, farklı ülkelerin kayıtları yada diğer bilim dallarının bulduğu farklı bulgular ile karşılaştırılarak en doğru sonuçlar için çalışılmıştır.

Öyle ki, savaşı kazanmış olan kral düşmanını yok etmişse, bu savaştan bize geriye kalan kazanılan bir zafer, kaybedilen yaşamlar ve dağılan hayatlar hatırlanmaya bile değer görülmemiştir. Yada savaşı kaybetmiş ama hala gücünü koruyabilen bir kral için ise bu propaganda gücü ile halkına kendini yine güçlü bir lider olarak göstermeye devam edip, gelecekte imajını korumak için bir yoldur.

Bu düzen günümüze kadar da benzer şekilde ilerlemiştir. Kimin neyi neden yazdığının motivasyonu çoğu zaman ortaya çıkan eserden daha önemlidir. Bilgi güçtür, ancak güçte bilgiyi belirler. Hangi bilginin kim tarafından ortaya çıkarılacağını, çıkarılabileceğinin kontrolünü elinde tutmak demek hem bugünün, hemde geleceğin kontrolüne sahip olmak demektir. Bu kontrol bilimden sanata tüm yaşamın nasıl işlediğinin kontrolüdür.

Bir insan insan olmayı taklit ederek öğrenir. Motor becerilerden konuşmaya, hatta düşünmeye kadar pek çok şey yaşadığımız ortamda gördüğümüz davranış ve olayları inceleyip, uygun şekilde tepkiler vermeyi öğrenerek gelişip büyürüz. Bu nedenle doğduğumuz ev ve ailemiz kadar, yaşadığımız toplumun da sahip olduğu kültürel seviye bir kişinin yetişmesinde büyük öneme sahiptir.

Bir kültür toplumun sanatsal, bilimsel ve ekonomik tüm katmanlarının etkisi ile meydana gelir ve bunların oluşturduğu yaşam şeklidir. Bu yaşam şekli doğal, yeniliğe ve gelişime açık bir karaktere sahipse insanları da benzer bir karaktere sahip olur. Bu açıklığın engellenmesi sanattan bilime, insanların düşünce becerisinin engellenmesi demektir.

Bu bir toplumun gelişmesi ve refahı için kötü, ancak bu kontrolü elinde tutan ve akışı kendi lehine çeviren kişiler için vazgeçilmezdir. Eskiden, süregelmiş olandan fayda gören, hatta sahip olduğu tüm gücü buna borçlu olanlar elbette değişime, farklı hatta adil ve eşit bir geleceğe karşı olurlar. Bunun engellenmesi için hangi bilginin kime ulaştığı onların onayı altında olmalıdır.

Günümüzdeki iletişim araçlarının kişilere olan ulaşma kabiliyeti ve hızı daha önce hiç görülmemiş bir boyutta. Özellikle dijital boyutta yanlış ve yanıltıcı bilginin yada doğru bir bilgiden çıkarılan önemli detayların ne kadar kısa sürede ne kadar büyük sorunlara neden olacağına tekrar tekrar şahit olmaktayız.

Basın ve gazetecilik, şimdinin, bugünün kayıtlarını tutarak ve günümüzde geçmişin hatalarını tekrarlamayı, sırf birilerinin faydası için binleri dolandırmayı reddeden kişilerin elinde bir toplumun geleceğinin korunmasında rol oynayan bir meslek olarak günümüzün bilgi bulanıklığında belki hiç olmadığı kadar önemli bir rol oynamaktadır.

Bir asırdan önce II. Meşrûtiyet’in sansür memurlarına karşı duruştan, bugünün fiziksel ve dijital tüm yayın organları ile en doğru ve tarafsız haber ve bilgisini aktarıp, arşive kayıt eden tüm basın mensuplarının, meslektaşlarımın Basın Özgürlüğü ve Mücadele Günü’nde, onların verdiği emeğe saygı duyar, günlerini kutlarım.