Bilgi, hayattaki her şey ve olayın tanımıdır. Kişinin sahip olduğu farkındalık, çevresindeki varlıkları bir zemine, bağlama yerleştirmesidir. Bilgi yaşamın analiz edilmesidir aslında. Bilgiye sahip olan, o an içinde bulunduğu çevreden ötesini bilmekle kalmaz, bulunduğu noktanın varlığın bütünlüğünde bulunduğu yeri tespit eder, büyük resmin küçük detaylarının birbirleriyle olan ilişkisini gözlemler. Bu nedenle bilgi her dönemde her zaman bir güç, yada kişiyi güç sahibi olmaya götüren en büyük araçlardan biri olarak tanımlanmıştır. Çünkü yaşamın işleyen mekanizmalarının birbirleriyle ilişkisini çözmek, bu akımın kontrolüne sahip olmak için ilk adımdır.

Bilgi, günümüzde sürekli bir akışta, dağılımda ve değişim halinde. Bilgiye ulaşmak dünyanın pek çok yerinde geçmişe kıyasla, artık inanılmaz derecede kolay ve hızlı. Bu hem müthiş bir avantaj ve nimet, ancak bir o kadarda kontrol altında tutulması gereken değişkenler ve sonuçlar demek.

Bilgi hep vardır, ancak aynı zamanda, bilgi sadece bilindiği sürece vardır. Şöyle ki, her birimiz yaşadığımız dünyayı kendi gözlerimizden görerek yaşamakta, sahip olduğumuz duyu ve becerilere güvenerek hayatta yol almaktayız. Hayatımızın her döneminde ister bir eğitmen tarafından öğretilmek yada kişinin kendi keşfi ile olsun, her birimiz sürekli şekilde yeni bir bilgi için açık durumda.

Ancak bilgi hatırlandığı, varlığından haberdar olunduğu yada kullanıldığı sürece bizim için bilgidir. Bilinmeyen, aktarılmayan, unutulmuş bilgiler, her ne kadar içerikleri ne kadar zengin ve önemli olursa olsun, yeniden keşfedilene kadar hiç var olmamış gibidirler.

Tarihteki büyük kütüphane ve yazıtların kaybedilmesi ve içindeki bilgilerin bir sonraki nesile aktarılamayıp toplumun duraklaması bu olayın geçmişte kendini göstermiş halidir. Tarih boyunca farklı toplumlar aslında dönem dönem pek çok bilgi ve keşif yapmış, ancak bu bilgi birikiminin yok olması onların emeklerinin unutulmasının yanında, bir sonraki neslin de sıfırdan başlamasına neden olmuştur. Bu bilgilerin kayıplarına tarihte pek çok farklı neden sebep olmuştur.

Bilginin korunması için arşivler ve kütüphaneler çok önemlidir. Bilginin adeta vücut bulmuş mekanları olarak hem bilginin fiziksel olarak korunmasında hemde bir eğitim yeri olarak bilginin aktarılmasında oldukça önemli bir rol oynamaktadırlar. Kütüphaneler Hitit kil tabletlerinden oluşan arşivlerden günümüzde fiziksel ve dijital pek çok materyale ev sahipliği yapmakta, bazı koleksiyonlar tarihin paha biçilmez parçaları olarak korunmaktadır.

Bilgi bilindikçe, paylaşıldıkça ve kullanıldıkça değerlidir. Bu nedenle böyle mekanların tahribi, içlerindekilerin kaybı tüm insanlık için bir kayıptır. Tarihte İskenderiye Kütüphanesi’nin kaybı bu yönde en bilinen örnektir. Bu kütüphanenin barındırdığı bilginin kaybı günümüzde daha dramatik şekillerde hatırlansada, olayın aslında çok daha basit, sıradan, hatta sıkıcı bir yüzü de vardır.

İskenderiye ve Bergama kütüphaneleri dönemlerindeki en büyük kütüphanelerdendir. Aralarında geçen en büyük olma rekabeti oldukça çekişmelidir. Öyle ki Bergama’yı geride bırakmak adına, Mısır papirüsün ithalatını yasaklamış, bu yolla Bergama’nın büyümesini durdurmak istemiştir. Bergama buna karşılık olarak, eski hayvan derisinden yapılan parşömeni üretmiştir.

Yinede iki yöntemde yazılanların uzun süre korunmasında sıkıntı yaşayan, haşere ve zamanın verebileceği zararlara oldukça açık materyallerdir. Yapılan kütüphanelerin henüz o dönemde bile bunun farkında olduğu, önlem için eserlerin korunaklı şekilde muhafaza edildiği ve haşere kovucu yağ ve maddelerle kaplandığı bilinmektedir.

İskenderiye’nin yakılmasının tam olarak nasıl olduğuna dair farklı fikirler olsada, bilginin yok edilmesi için şiddetsiz, sadece eylemsizlikte bilginin kaybolması için yeterli. Papirüs ve parşömen gibi medyumların sahip olduğu sorunlar sonucunda, eserlerin yeni malzemeler üzerine kopyalanması da bir muhafaza tekniğidir. Ve bu aktarma yapılırken kimin hangi bilgiyi aktarmayı seçtiği de bunda etkilidir.

İskenderiye’deki binlerce eserin kopyalanmasında imkansızlıklar nedeniyle eserler arasında öncelikli olanlar seçilmiş, ancak seçenler Hristiyan olduğundan, seçimler onların öncelikleri çevresinde şekillenmiştir. Kalanlar, yok olmaya terk edilmiştir.

Bilginin kayıt altına alınması geçmişten günümüze farklı şekiller almıştır. Kimi zaman kayıp vermiş ancak yine de pek çok zorluğu da aşmış, bir kısmı tüm şartlara rağmen bugüne ulaşmıştır. Günümüzde arşivcilik için çok farklı imkanlar ve kolaylıklar bulunmakta, bilginin korunmasının yanında paylaşılmasının ve bunu hızı yönünden de bir altın çağ yaşanmaktadır. Ancak bu yeni imkanlarda yanında yeni sorunları beraberinde getirmiştir.

Dijital dünya, artık fiziksel dünyanın sadece bir yansımasından öte, bir uzantısı haline geldi. Her geçen gün aslında soyut olan bir alemi daha da fiziksel, kaybolmayacak bir alan olarak görüyoruz. Halbuki internet pek çok yönden bir papirüsten çok daha hassas. Sansürlenmesi daha kolay çünkü çoğu zaman arkada kalan bir külü bile yok.

Bilgi herkesindir. Ne türden olursa olsun açık, ulaşılabilir olmalıdır. Bilginin doğruluğu ve faydasının analizi, kişinin bilgiyi değerlendirme becerisi sayesinde olmalıdır ve bu beceride sadece bilginin özgür şekilde paylaşıldığı, insanların bilgiye açık ve öğrenmeye hevesli ortamlarda gelişir. Bu ortamların inşa edilmesi için ise herkesin emeği gerekli. Bilginin hepimize ait olduğunun, ve buna sahip çıkmamız gerektiğinin bilincine her yaştan her bir bireyin farkına varması gerekiyor. Eğer bu gerçekleşmezse, kaybolan bilgiyle beraber biz de kaybolacağız.