Üzerinde yaşadığımız gezegen her ne kadar en çok maviliği ile hatırlansa da, yeşil ve beyaz kısımları da mavisi kadar önemlidir. Sadece kutuplardaki beyazlardan mavinin sardığı yeşillere, hepsi birlikte ve beraber uyum içinde hareket ettiğinde yaşamı mümkün kılan sistem var olup, işleyebilmektedir.

Bu sistemin işleyişi tıpkı bir dizi dizilmiş domino taşları gibidir. Bir tanesinin devrilmesiyle başlayan hareket, dizideki diğer tüm taşları da sırayla devirir. Bu etki doğal halinde kendini yenileyen ekosistemler için de geçerlidir, bu sistemlerin bozulmasına neden olan herhangi bir sorun için de.

Dünya’nın mavisi, yeşili ve beyazı oranları, hareketleri ve içerikleri ile birbirlerini sürekli kovalayan, etkileşim halinde olan bir bütündür. Mavinin büyük kısmını oluşturan okyanusların, yeşili oluşturan orman ve kırların ve beyazı oluşturan kutupların azalması yada çoğalması şu anda işlemekte olan büyük küçük tüm ekosistemlerin bundan olumsuz etkileneceği anlamına gelir.

Bir ekosistemin işlemesi için çoğu zaman basit bir av-avcı piramidine sığdırılamayacak kadar çok aktör ve etken vardır. Örneğin otçullar için önemli bir besin kaynağı olan bir bitkinin iklim değişimi ile azalması ilk önce otçulları etkileyecek, çok geçmeden bu sıkıntı avcılara kadar ilerleyecek, sonuçta avcılar ya açlıktan ölmek yada diğer yollarla karnını doyurmak için halihazırdaki sistemden dışarıya çıkacak. Bu belki insanlara yaklaşarak, belki de bir başka avcının besin zincirini bozarak gerçekleşecek.

Milyonlarca yıldır bir habitatın uğradığı değişim yada bozulma çoğu zaman arkasından oradaki ekosistem aktörlerinin adapte olması yada bunu başaramazlarsa, gelecekte yeni bir ekosistemin kurulması için uygun boş bir habitatın ortaya çıkması ile sonuçlanmıştır. Bugün çöl olmuş ancak geçmişte yeşil olan coğrafyalar, dünyanın kendi sismik hareketlerinden dolayı ortaya çıkan değişimler hatta gezegen dışından gelen meteor gibi ani yıkımlar bile, kendi kendine hayatın kendine yeniden yol bulması ile sonlanmıştır.

Ancak bu değişimler bazen binlerce yılı alan oldukça yavaş ilerleyen değişimlerdir. Yıkım ne kadar büyükse, iyileşme süreci de benzer şekilde büyük ve yavaş gerçekleşir. Bugün dünyadaki değişimlerin en büyük sebebi olan bizlerden, herhangi birimizin ömrü hayatında düzelmeye başladığını asla göremeyeceği kadar yavaş. Ayrıca her zaman bir hastalık yada problem için önlem almak, sorun meydana geldikten sonra hasar kontrolü yapmaktan çok daha kolay ve etkilidir.

Dünyanın yaklaşık %30 civarı bir bölümü kara ve ormanlarla kaplı. Kalanının da büyük oranda suyla kaplı ancak buranında yaklaşık olarak %4’ten bile az bir oranının tatlı su olduğunu hesaba katarsak, insanların elinde olan doğal kaynakların aslında oldukça sınırlı ve değerli olduğunu bir kez daha anlıyoruz. Bu nedenle hem kendimizi hemde bizden sonraki nesillerimizi bunun farkındalığı ile yetiştirmemiz hepimiz için önem arz ediyor.

Bunun için her yaşta eğitim ve öğrenebilirlik oldukça önemli. Dünyanın en küçük karıncadan gökteki devasa uçaklara kadar nasıl işlediği ve birbiriyle etkileşimde olduğunun halkın her bir bireyine öğretilmesi, bir bilinç ve sorumluluk duygusunun aşılanması gerekli.

Bu yolda hiçbir istek ve adımın küçük görülmemesi çok önemli. Tıpkı bir çivinin bir nalı, bir nalın bir atı, bir atın bir komutanı, bir komutanın da bir ülkeyi kurtarması gibi, küçük başlangıçlar büyük değişimlere öncülük edebilir. Özellikle bugün yaşadığımız kültürün ağırlıklı bir biçimde iklim sorunlarını çözmektense görmezden gelmeyi yada ‘sonraki neslin sorunu’ gibi bencil ifadeleri daha kolay seçenek olarak gördüğü aşikarken.