Yaşadığımız gezegenin neredeyse her noktasında yaşam mevcuttur. Derin denizlerden, yakıcı çöller ve dondurucu kutuplara çok çeşitli iklim ve bölgede, insanlar için uygun olmasa da, pek çok hayvan ve bitkinin yaşama adapte olduğu ekosistemler vardır.

Bu türlerin çoğu yaşadıkları ve adapte oldukları iklimlere bağlı, yaşadıkları ortamda olabilecek herhangi bir değişime oldukça hassas canlılardır. İnsanlar her ne kadar çoğu hayvana bakış ‘savunmasız’ olsada, sahip oldukları becerilerle tüm dünyaya yayılmış, farklı ‘kozmetik’ şekillerde adapte olabilmişlerdir. Bu kozmetik adaptasyonlar, insanların gittikleri yerlere göre değişmektense gittikleri yerleri değiştirmeleri yada o çevreden bağımsız edindikleri beceriler anlamındadır.

İnsanların yaşadıkları çevreyi değiştirmekteki en büyük ve uğraşlı başarısı bitkiler ve hayvanların evcilleştirilmesi ile olmuştur. Avcı-toplayıcı dönemindeki topluluklar her ne kadar popüler kültürde tam tersi olarak gösterilse de, iş bölümü ve ilkel mimarisi aslında oldukça gelişmiş olan topluluklardı. Elbette hayat sürekli tehlikelerle dolu ve zorluydu ancak insanlar on binlerce yıl boyunca hayatlarını devam ettirecek bilgi ve teknolojiye sahiptiler.

İlk defa buzulların erimesi ve havaların ısınması ile yerleşik hayata geçişe uygun koşulların oluşması bu düzeni değiştiren asıl nedendir. İnsanlar ilk defa daha kalıcı yerleşim yerleri kurabilmiş, onlarla birlikte sürekli hareketi kesen hayvanlarla daha yakın ilişkiler kurabilmiş, toprak ve tarımla uğraşabilmiştir.

Tarımın ortaya çıkışı insanların ilk defa yumuşayan iklimle daha uzun süre aynı yerde kalabilmesi, ve tarımla beraber kalmak için bir sebep ve gıda kaynağı bulması ile, karşılıklı bir şekilde gerçekleşmiştir. Hayvanların evcilleşmesi ve hangi hayvanların evcilleştirileceği daha sonrasında gerçekleşen olaylar olmuştur.

İlk evcilleştirilen hayvan köpektir. Kedi dışında, etçil olan ve insanlarla bu kadar uzun bir süredir yakın bir ilişkide bulunan başka bir hayvan yoktur. Genel olarak etle beslenen evcil hayvanlar özellikle geçmişte insanlar kendine pek bir yer bulamamıştır.

Bunun nedeni evcilleştirme sürecinin de kendi içinde bir sistem ve kurallara sahip olmasıdır. Jared Diamond Tüfek, Mikrop ve Çelik adlı kitabında, bir türün evcilleştirilmesi için altı tane şartı yerine getirmesi gerektiğini ifade eder. Bunlar o hayvanın; yiyeceği, ne hızda büyüdüğü, esaret altında nasıl davrandığı, karakteri, panik yapmaya eğilimi ve sosyal bağlarıdır.

Bu kurallardan en basiti olan yemek konusu, neden etçillerden sadece kedi ve köpeğin günümüze kadar geldiğini net şekilde açıklar. Otçul hayvanların evcilleştirilmesi, insanların genel olarak hayvanları çevresini kullanarak kolay şekilde beslemesi, elde ettiği et,süt yada yumurta gibi bir gıdayı doğrudan kendi tüketimine ayırabilmesidir. Etçil bir hayvanın besi olarak beslenmesi zaten saçma olacağından, insan gıdasına ortak olan hayvanların da bariz bir faydası yoksa, uzun yıllar alan bir evcilleştirme uğraşına girilmesi anlamsızdır.

Esaret altında tutulan bazı vahşi hayvanlar çok geçmeden hastalanır, en iyi ihtimalle doğadaki halinin cılız bir kopyası halini alır yada dayanamayıp ölür. Evcilleşen çoğu ev yada çiftlik hayvanının bu nedenle kapalı alanlarda kalabilmesi, özellikle diğer üyelerle beraber yakın temasta barışçıl kalabilmesi oldukça önemlidir. Ayrıca benzer şekilde, panik yaptığında oldukça öngörülemez davranışlar sergileyen geyik ve antilop gibi hayvanlarda benzer kapalı alanda tutulmasının zorluğu, bu hayvanların vahşi kalmasında etkilidir.

Bu kural günümüzde bazen sorulan eşek ve at evcilken, neden zebra değil sorusunu da cevaplamaktadır. Hem eşek hem zebranın vatanı Afrika’dır, ancak sadece biri evcilleşmiş, diğeri hala vahşi bir yaşam sürmektedir.

Zebralar diğer tek toynaklılara bakıldığında diğerlerinden çok daha agresif ve sürü güdüsü oldukça zayıf hayvanlardır. Vahşi yada evcil bir at sürüsünde oldukça bariz bir sürü hiyerarşisi vardır ve bu sosyal bağlarla güçlenir.

Zebralar genel olarak sadece bir avcı şaşırtmaca stratejisi olarak sürüler halinde bulunur, bireysel, oldukça bağımsız ve agresif bir karaktere sahiptirler. Bu nedenle hem insanın kendini bir sürü lideri olarak öne çıkarması ve yakalanan hayvanların bir arada tutulması oldukça zor, imkansıza yakın bir iş olacaktır.

Bu kurallar günümüzde hayatımızda pek çok ihtiyacımızı karşılayan hayvanların hangisi ve neden olduklarını cevaplarlar. İnek, koyun, keçi ve çeşitli kuş türü, bu kurallara uygunluğundan faydalanılarak yapay seleksiyonla günümüzdeki hallerine getirilmiştir.

Bu değişim uzun yıllar, nesiller boyunca insanların birbirlerine aktardığı bir süreç olmuştur. Öyle ki, artık insan hayatını bu hayvanlar olmadan hayal etmek mümkün olmadığı gibi, tamamen insanlara bağlı olarak doğan bu hayvanlar içinde aynısı geçerlidir.