SON DAKİKA
Hava Durumu

Dijital Kimlik

Yazının Giriş Tarihi: 17.02.2026 16:56
Yazının Güncellenme Tarihi: 17.02.2026 16:57

Kimlik nedir? Birisi, ‘kim’ olmak ne anlama gelir? Her şey. Bir insanın yaşamındaki her şey, kim olduğu ile doğrudan bağlantılıdır. Doğumdan ölüme, ve hatta sonrasında, bir kişinin kim var oluşunun şekli, tanımıdır.

Türkçe’de soru adılı ‘kim’ kelimesinden türetilen kimlik kelimesi, hayatımızda hem fiziksel hemde daha soyut olan, ama doğrudan kişinin kendiyle bağlantılı kavramlar olarak ortaya çıkar. Kimlik aidiyeti, bir ve tek olan bir kişinin varlığını temsil eder. Kişinin hayatın her alanındaki duruşunu, inanışını ve hem kendi hemde çevresi tarafından nasıl tanımlandığının sonucunda ortaya çıkar.

Kimlik kişinin katmanlarının bir araya gelişidir. Bir kısmı doğuştan gelir; kişinin dahil olduğu ırk, etnik köken yada doğduğu ülke ve şehrin hangi kısmında doğduğu onu daha hayata gözlerini açtığı anda belirli bir gruba dahil eder. Sahip olduğu cinsiyet ona olan bakış açısını, ondan beklentileri ve gelecekte karşılaşabileceği türlü zorlukları, henüz o kişi bir bebekken bile, onun kimliğinin bir parçası olarak ilişkilendirilir.

Günümüz dünyasındaki tüm toplumlarda var olan sınıfsal ayrımlar, kimlik oluşumunda hem bir sebep hemde bir sonuç ilişkisindedir. Eşitsizliğin sebep olduğu ayrımlar, bu ayrımlara doğan üyelerin döngüde hayatta kalmaya çalışırken, döngüyü istemeden devam ettirmesiyle ayakta kalmaya devam eder. Yoksulluğa ve eğitimsizliğe, hatta köleliğe doğan bir topluma yeteri yatırım ve yönlendirme hapılmazsa, o toplumun o zamana kadar hayatta kalmak için edindiği davranışlardan başkasını kullanmasını bekleyemezsiniz. Sadece bu istemsiz katılımlar bile, kişinin toplumsal kimliğini şekillendiren katmanlardan biridir.

Yaşamında başından geçen olaylar ve tecrübeler kişinin kendini kim olarak gördüğünü ve etrafı tarafından kim, hatta ‘ne’ olarak görüldüğü de kimliğini şekillendirir. Özgür, bağımsız ve basit insan haklarına layık görülmeyen bir kişinin kimliği çoğu zaman toplumun bir parçası değil, toplumun diğeri olmak üzere gelişir.

Tarih öncesinden beri insanlar en başta güvenlik ve dayanışma için birbirlerini bulmuşlar, topluluklar kurmuşlardır. Tamda bu noktada çok geçmeden ‘diğer’ kavramı ortaya çıkmıştır. Tanımı için ise ‘farklı, yeni yada sadece bilinmeyen’ gibi bir noktaya kadar hoşgörüyü ima eden kelimeler kullanılmamış, gayet kesin şekilde, ‘benden olmayan’ ifadesi diğer kimliğinin tanımı olmuştur.

Geçmişten günümüze kimliği dıştan belli eden belirteçler ya kültür yada doğrudan yönetim emriyle toplum düzeninin bir parçası haline getirilmiştir. Bir kişinin giydiği kıyafetin rengi, tasarımı, dokuması hatta aynı kıyafet parçasını kimin nasıl giyebileceği hem sözlü hem yazılı yasalarla belirlenmiş, uymayanlar cezalandırılmıştır.

Sınıfların arasındaki farkın en bariz şekilde ortaya çıkarıldığı uygulamalardan biri olarak günümüzde bile farklı şekillerde devam etmektedir. Gotik, punk gibi alternatif grup kültürlerinin ortaya çıkmasından, ‘old money’, ‘clean girl’ gibi çok daha yeni, kısmen geçici trendler de bu kimlik katmanının geçmişten gelen geleneklerindendirler.

Anonimlik, özellikle günümüzdeki kimlik kalabalığında önemi oldukça arttan bir kavram olarak karşımıza çıkar. Anonimlik tarihte yeni bir şey değildir, eskinin takma adlarıyla yazan yazarlarından günümüzdeki ‘@takmaad’ lara kadar devam eder.

Kişinin kimliği, onun toplumda yapabileceği şeylerin sınırını belirler. Kaybedeceği şeyi çok olan kişi, tarih boyunca söyleyeceğini bir maske ardından söylemiştir. Günümüzde kimliğimizin cebimizdeki bir plastik parçasına yazılıp gezdireceğimiz düzeyde doğumdan ölüme kayıt altına alındığında ise, özellikle dijital dünyada, anonimlik sıradan insanlara belirli bir özgürlük sağlamakta.

Bunun kötüye kullanılması elbette bariz şekilde ortada. Ancak son günlerde söz konusu olan sosyal medyada kimlik zorunluluğu gibi çözümlerle bu sıkıntının giderilmesi imkansız bir şey. Hedefin anonimliği kullanarak kadın ve çocukları taciz eden, insanlara zarar veren kişilerin kontrol altına alınması, trollerin yok edilmesi olmadığı açık. Eğer gerçekten samimi şekilde amaç bu olsaydı, sorun zaten bu raddeye getirilmezdi.

Anonimliğe açılan savaş sadece Türkiye’de de değil, hatta bize ithal edildiği bile söylenebilir. Bizde yasaklı olan ama Amerika’da ve dünyada oldukça geniş bir kullanıcı kitlesine sahip olan Discord’un, ICE aleyhinde fikri olan kullanıcıların tutuklanması için devlete kimlik ifşası yapılmasını öngören yeni yasa, Discord’un kullanıcılardan kimlik istemeye başlamasından hemen sonra ortaya çıkan bir gelişme.

Bizler, birey olarak haklarımızın sürekli bir gasp altında olduğu şu günlerde sesimizi daha fazla çıkarmalıyız. Bu gelişmelerin hepsi birbiriyle bağlantılı. Sorun senin benim oynadığımız oyun, yaptığımız paylaşımlar değil, milyonlarca ifşa dosyasında türlü türlü gerçek vahşilik paylaşılmışken, yönetimin dertlerinin adalet sağlamaktansa, adalet çağrılarını susturmaya çalışmaları.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
Yükleniyor..
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.