Her nefes alan, hareket eden canlının sergilediği davranış ve hareketler vardır. Bunlar bazen içgüdüsel, yani o canlının beynine programlanmış davranışlardır ve öğrenme ile değil, içten gelen bir güçle harekete geçirilirler. Bunlar çoğunlukla hayvanların yönünü, yemeğini bulmasında ona yardımcı olan yönelim ve güdülerdir. İçgüdüsel olmayan davranışlar ise çoğu zaman dışarıdan başka birey yada tecrübelerle öğrenilen ve uygulanan davranışlardır.

İnsanlar için öğrenmek hem en gelişmiş hemde yaşamının devamı için en önemli becerilerinden biridir. Binlerce yıldır sosyal bir yaşam süren, konuşma dilini icat eden ve bu şekilde çoğu diğer canlının ulaşamayacağı kadar komplike bir iletişim becerisine sahip olan insanlar, bu nedenle öğrenme ve taklit etme yöntemleriyle çok çeşitli eserler ortaya koymuşlardır.

Hayvanlarda öğrenir, ancak insanların öğretebilme ve öğrenebilme seviyesine yaklaşabilen bile çok azdır. İnsanlar ise, eski çağlardan beri içlerinde taşıdıkları anlama ve anlatma isteğinin bedensel kapasiteleriyle uyumuyla, somuttan soyuta bir çok konsepti birbirlerine aktarabilirler.

Tarihin başlangıcı çoğu zaman yazının icadı olarak kabul edilir, ancak insanların hikayecilik güdüsü çok daha eskilere kadar gider. Sizce bir insanın elinden bilerek ve isteyerek çıkan ilk çizgi neredeydi? Çoğu insan en azından çocukken toprağa çömelmiş, yerden bulduğu bir sopa yada taşla bir çöp adam dahi olsa, bir şeyler çizmemiş midir? Yaş farketmeksizin, boş bir toprak ve bir çubuk, masa üzerindeki bir kâğıt parçası ve kalem, kirli bir araba, hatta yediğimiz yiyecekler… Hepimizin içinde bir çizgi çizme güdüsü var aslında.

Tarih öncesinde insanlar tarafından mesken tutulmuş bazı mağaralarda bulunan duvar resimleri örneğin, binlerce yıl öncesinden günümüze anlatılan bir hikaye. O dönemde orada yaşayan insanların gördüklerinden, korktuklarından, hayran olduklarından yada hatırlanmasını istedikleri şeyleri oraya çizmeleri. Söz uçar yazı kalır geleneğinin henüz yazı icat olmadan bile geçerli olduğunun bir kanıtı hatta.

Taş, insanlığın ilk kağıdıdır. Mağara duvarlarına doğal malzemelerle hazırlanan renkli pigmentler ile çeşitli sahneler ve canlılar resmedilmiştir. İnsanların teknolojisi geliştikçe ve yaşamları her geçen gün daha sosyal ve yakın bir biçimde birbirlerine bağlandıkça, bu duvarlarda oymalar ortaya çıkmış, yanlarına heykeller katılmıştır.

Yazının icadı ile bu çizgiler daha spesifik şekil ve anlamlar kazanmış, ancak taş çizgilerin zemini olmaya devam etmiştir. İnsanların yazıyı daha basit, hatta banal- günlük işlerinde kullanmaları ile ilk önce kil tablet gibi yazımı ve taşıması daha kolay olan seçeneklere yönelmişlerdir.

Kağıdın icadı ise daha sonra gelmiş, tüm dünyaya yayılması bir büyük bir değişim olmuştur. Kâğıt tarihte ilk defa eski Mısır’da papirüs olarak ortaya çıkmış, ancak tam anlamıyla bir kâğıt üretimi bitki liflerinden, eski Çin’de milattan sonra 25-220 yıllarında üretilmiştir. 8. yüzyılda İslam dünyasına, 11. yüzyılda da Avrupa’ya bu yöntem yayılmış, 13. yüzyılda İspanya’da değirmenler kullanılarak yüksek kaliteli kağıtlar üretilmekteydi.

İnsanlık tarihinin öncesi ve sonrasının neredeyse tamamında, aklımızdaki çizgiler, fikirler ve kelimeleri taşa, kile yada kağıtlara aktardık. Bunların hepsi insanların bazen en basit şekilde gördüğünü, hissettiğini taklit etme yada aktarma isteği, bazende sadece ticari ve siyasi kayıtlar, günlük hayata dair kalıntılar olarak gördük.

Hepsinin en temel ortak noktası ise fiziksel olmaları. Bugün bilinen, bulunan bütün kaynaklar zamanında bir insanın eline bir çekiç, fırça yada kalem alması ile çizdiği çizgiler olarak ortaya çıktı. Söz uçtu, o sarf edilen emek o yazı zemininde kaldı.

Günümüzde ise teknoloji artık kağıdın üretiminden çok daha ötede, dijital, soyut hatta hayali denilebilecek bir noktaya ulaştı. Her gün mesajlarda, e-maillerde, okuduğumuz çeşitli yazılarda, haberlerde hatta tabelalarda, bir sürü yazılı yada görsel eserle iletişim halindeyiz. Bazısını doğrudan kendimiz üretiyoruz ancak o kadar soyut bir şekilde üretiyoruz ki, yaptığımıza dair farkındalığımız azaldı.

Dijital bir dünyanın, kaydın somutluğu elektriklerin gidişine kadar. Elbette avantajları var, ancak her yönden dijitalleşmek hem geçmişle hemde gelecekle olan bir bağı da koparmak anlamına geliyor. Dijital pratik ama kişiliksiz, hızlı ama soyut. İçimizden gelen çizme isteği hiç kaybolmasada, yöntemleri değişmeye devam ediyor. Ve çizgilerin zemininin ne kadar sağlam olduğu, çizginin çizilmesi kadar önemli.